Yaş ve Üreme Potansiyeli

YAŞ VE ÜREME POTANSİYELİ

Kadın yaşı gebe kalma potansiyeli üzerine etki eden faktörler arasında belki de en önemlisidir.Bir kadın tüm hayatı boyunca adet dönemlerinde büyütüp yumurtladığı yumurtalarıyla, yaklaşık 400 bin, beraber doğarlar.Genel olarak şu söylenebilir yaşla beraber bu yumurtaların sayısı yani yumurtalık rezervi ,azalır.Bu sayıdaki azalmanın yanında yaşla beraber kaliteli, iyi yumurtaların sayısı da azalır. Peki ‘iyi yumurta’ nedir?Normal kromozomlara ve spermle birleştikten sonra sağlıklı bölünme yeteneğine sahip olan yumurta iyidir.Kadın yaşı arttıkça iyi yumurtalar daha önceden seçilip yumurtlandığı için, kromozom bozukluğu olan yumurtalar yani kötü yumurtaların oranı artar, düzenli olarak adet görülse bile gebe kalma şansı azalır, kalsa da düşük yapma veya Down Sendromu gibi sorunlu gebelik şansı artar.

HER ADET DÖNEMİNDE GEBE KALMA ŞANSI

-15 yaşında %40-50

-25 yaşında %30-35

-35 yaşında %15-20

-45 yaşında %3-5

Peki bu kesin bir kuralmıdır?Hekimlik pratiğimizde şunu görmekteyiz, bazen 20 yaşında bir kadının yumurtalık rezervi kötü ve bu nedenle kısır olabilirken, 40 yaşında bir kadının yumurtalık rezervi tam tersi iyi olabilmektedir.Bunlar tabii ki uç örnekler ancak bilmekteyiz ki aynı yaşta 2 kadında herhangi bir ayda gebe kalma ihtimalleri farklı olabilmekte, yumurtalık rezervleri de yaşlarına göre ortalama değerler taşıyabilmekte , daha iyi veya kötü olabilmektedir. Bunda daha sonra detaylı değineceğim genetik yapıdan yaşam şekline, beslenmeye kadar birçok faktör rol oynamaktadır.

Bekar veya evlisiniz ama çocuk düşünmüyorsunuz ancak istediğiniz zaman da kötü bir sürprizle karşılaşmak istemiyorsunuz,hangi durumlar da gebe kalma potansiyeliyle ilgili şüphe duymalı ve doktora başvurmalısınız?Bazı belirtiler gebe kalma potansiyelinde ki değişikliğin habercisi olabilir.Adet dönemlerinizin süresinin, adet kanamalarının miktarının azalması-artması durumlarında veya ailede erken menopoz varsa doktora başvurmak için gecikmemeli belki de hemen düşünmediğiniz gebelik için acele etmelisiniz.Ancak benim önerim herhangi bir belirti beklemeden yıllık düzenli bir jinekolojik muayene yapılması ve bu sırada yumurtalık rezervinin de değerlendirilmesidir. Peki biz ne testler istiyoruz sizin gebe kalma potansiyelinizi ölçmek için?Mükemmel sayılmamakla beraber adet döneminde2.-3. günlerde yapılan FSH testi ve ultrasound ile yumurtalıklarınızda ki yumurtalarınızın, antral folikül, sayısı ve adet döneminden bağımsız yapılabilen AMH hormonu bizim sizi yönlendirmemize yardımcı olmaktadır.

Kadınlar için durum böyle peki erkeklerde durum nedir? Erkekte sperm kalitesi ve miktarı yaşla birlikte değişse de spermleri erkek hayatı boyunca yenilendiğinden yaşın erkeğin üreme potansiyeli veya sakat bebek oluşma riski üzerine etkisi kadınlara göre daha azdır.

Yaşla beraber erkeklik hormonu testosteron azalır ve kadınlarda olduğu gibi FSH- LH hormonları yükselir ayrıca kromozom anormalliği olan sperm sayısı-oranı da artar.Ancak erkekte esas sorun yaşa bağlı üreme potansiyelindeki azalma değil, yaşın getirdiği diyabet,hipertansiyon gibi hastalıklara veya bunların tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkisine bağlı üreme potansiyelinde ki azalmadır.

Op.Dr. ERAY MEMEÇ

16/08/2013